Cách nhận biết động vật hoang dã biển quanh Hồng Kông

Dấu hiệu đầu tiên của động vật hoang dã biển hiếm khi là một cú nhảy vọt ngoạn mục. Thường đó chỉ là một thay đổi nhỏ trên mặt nước: một đàn chim tụ lại dày đặc và liên tục kiếm ăn trên mặt biển, một chiếc vây sẫm màu xuất hiện hai lần theo cùng một hướng, hoặc những tia sáng bạc lóe lên trên rạn đá. Biết cách quan sát động vật hoang dã biển sẽ biến chuyến đi thuyền cao tốc, chuyến chèo kayak hoặc ngày khám phá các đảo quanh Hồng Kông thành trải nghiệm đáng nhớ hơn nhiều - mà không biến động vật hoang dã thành đạo cụ chụp ảnh.

Bờ biển Hồng Kông là một nơi phong phú đáng ngạc nhiên để quan sát. Ngoài đường chân trời đô thị là những vịnh kín gió, bờ biển núi lửa, môi trường cỏ biển, ngư trường và các luồng nước rộng, nơi sinh vật biển di chuyển theo thủy triều, nguồn thức ăn, thời tiết và mùa. Những lần bắt gặp thú vị nhất đến từ việc đi chậm lại, quan sát kỹ và để động vật tự quyết định cách cuộc gặp diễn ra.

Bắt đầu bằng cách đọc mặt nước

Những người lái thuyền giàu kinh nghiệm không chỉ nhìn chằm chằm vào một khoảng biển và chờ may mắn. Họ quét đường chân trời, rồi quan sát dần đến gần hơn: chuyển động trên mặt nước, hoạt động của chim, các đường dòng chảy, sự thay đổi màu sắc và ranh giới nơi mặt nước yên ả gặp vùng gợn sóng. Những dấu hiệu này có thể cho thấy sự hiện diện của cá mồi, vốn có thể thu hút các loài cá lớn hơn, chim biển và động vật có vú biển.

Một đàn chim nhạn biển liên tục bổ nhào xuống nước là dấu hiệu đáng để theo dõi. Một mảng gợn sóng bất ngờ di chuyển ngược với hướng dập dềnh xung quanh cũng vậy. Vào những ngày trời quang gần bờ đá, hãy nhìn xuyên qua mặt nước thay vì chỉ nhìn phần phản chiếu trên đó. Kính râm phân cực có thể tạo ra khác biệt lớn nhờ giảm độ chói và giúp nhìn rõ cá, nhím biển, san hô cùng những đường nét thay đổi của đáy biển.

Thời điểm cũng rất quan trọng. Buổi sáng sớm thường có ánh sáng dịu hơn và điều kiện êm hơn, trong khi cuối buổi chiều có thể cho tầm nhìn tuyệt vời trước khi mặt trời khuất sau những ngọn đồi. Tuy vậy, không có “giờ ngắm động vật hoang dã” nào được đảm bảo. Dòng thủy triều chảy qua một luồng nước có thể hữu ích hơn việc xem đồng hồ. Điều kiện địa phương mới quyết định ngày hôm đó.

Biết bạn có thể nhìn thấy gì quanh Hồng Kông

Các lần bắt gặp động vật hoang dã biển thay đổi đáng kể tùy theo tuyến đường và mùa, nhưng vùng biển Hồng Kông có thể đem đến cho những người quan sát kiên nhẫn nhiều hơn vài con cá lướt qua. Quanh các bờ biển địa chất núi lửa và vùng nước nông quanh đảo, những loài thường có thể bắt gặp gồm cá rạn san hô, cá thia, cá mó, cá thia sergeant major, sao biển, cua và đôi khi là mực ống hoặc mực nang. Người lặn ống thở có thể nhận thấy chúng trước; hành khách trên thuyền đôi khi cũng nhìn thấy chúng khi nước đặc biệt trong và nông.

Xa ngoài khơi hơn, hãy chú ý đến chim biển, cá chuồn, sứa và những đàn cá lớn làm mặt nước tung bọt. Hồng Kông cũng là nơi sinh sống của các loài động vật biển có vú thuộc bộ Cá voi, bao gồm cá heo lưng gù Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, thường được gọi tại địa phương là cá heo trắng Trung Quốc, và cá heo chuột không vây Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Phạm vi phân bố của chúng không giống nhau. Cá heo thường gắn với vùng biển phía tây Hồng Kông hơn, trong khi cá heo chuột không vây có thể được bắt gặp ở vùng biển phía đông và phía nam, tùy điều kiện và mùa.

Sự khác biệt này rất quan trọng, vì một ngày quan sát động vật hoang dã có trách nhiệm không phải là lời hứa rằng chuyến đi nào cũng sẽ thấy cá heo. Đó là việc hiểu rằng biển cả luôn sống động, khó đoán và đáng để chú ý ngay cả khi loài được mong đợi nhất không xuất hiện.

Cá heo, cá heo chuột và bài kiểm tra nhận dạng vây

Từ xa, một chiếc vây lưng khiến người ta phấn khích nhưng không phải lúc nào cũng dễ nhận dạng. Cá heo thường có vây lưng cong và rõ hơn, đồng thời có thể di chuyển theo đàn năng động, nổi lên theo nhịp khi tiến về phía trước. Bạn có thể thấy những tia nước bắn lên, những cú nhảy ngắn hoặc nhiều con xuất hiện rải rác trên một khu vực rộng.

Cá heo chuột không vây tinh tế hơn. Đúng như tên gọi, chúng không có vây lưng nổi bật. Thay vào đó, người quan sát có thể bắt gặp một phần lưng thấp, trơn và sẫm màu lướt qua mặt nước. Chúng khó phát hiện trong vùng nước động, và việc chỉ kịp nhìn thấy thoáng qua là điều bình thường. Đừng cho rằng mọi hình dạng sẫm màu đều là động vật có vú biển - rác nổi, bóng sóng và cá đang bơi đều có thể tạo ra những dấu hiệu giả.

Nếu bạn nhìn thấy một loài thuộc bộ Cá voi có thể là động vật biển, hãy chú ý đến hướng di chuyển thay vì đuổi theo. Đội ngũ được đào tạo có thể đánh giá tình hình, duy trì khoảng cách phù hợp và điều chỉnh thuyền an toàn. Cuộc gặp gỡ tuyệt vời nhất là khi động vật vẫn tiếp tục hành vi tự nhiên của chúng.

Cách quan sát động vật hoang dã biển từ thuyền

Trên một chiếc thuyền đang di chuyển, vị trí của bạn rất quan trọng. Hãy chọn khu vực có hai bên thoáng và tầm nhìn rõ về phía trước cũng như sang hai bên, rồi quét từng phần chậm rãi thay vì đảo mắt khắp nơi. Nhìn từ đường chân trời về phía thuyền, dừng lại rồi lặp lại. Nếu chụp ảnh, đừng dành cả chuyến đi để nhìn qua màn hình. Đôi mắt của bạn sẽ phát hiện chuyển động trước.

Hãy lắng nghe nữa. Một tràng tiếng chim đột ngột, tiếng nước bắn tung lên ngoài tiếng động cơ hoặc việc các thành viên thủy thủ đoàn giảm tốc có thể báo hiệu thứ gì đó đang ở gần. Trên các tuyến tham quan qua Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO Hồng Kông, thủy thủ đoàn cũng có thể chỉ cho bạn những vũng vịnh kín gió, mái vòm biển, chân vách đá và các luồng nước nơi điều kiện địa phương khiến việc quan sát động vật hoang dã có nhiều khả năng hơn.

Hãy giữ kỳ vọng linh hoạt. Thuyền cao tốc rất phù hợp để đến những bờ biển xa xôi và ngắm nhiều địa hình hơn trong một ngày, nhưng di chuyển nhanh không đồng nghĩa với quan sát động vật hoang dã. Nhà khai thác phù hợp sẽ cân bằng giữa việc di chuyển hiệu quả với điều hướng an toàn, giảm tốc khi thích hợp và dành thời gian quan sát thay vì chỉ lao qua phong cảnh.

Cách quan sát động vật hoang dã biển khi lặn ống thở hoặc chèo kayak

Lặn ống thở mang đến một kiểu quan sát khác: những loài động vật nhỏ hơn, chi tiết gần hơn và nhiều thời gian hơn để hiểu về một môi trường sống. Khi đã nổi bình tĩnh trên mặt nước, hãy ổn định nhịp thở trước khi bắt đầu tìm kiếm. Cá thường trở lại hành vi bình thường khi người bơi không liên tục đạp chân phía trên chúng.

Hãy quan sát dọc theo rìa rạn san hô, những khu vực nhiều tảng đá và các mảng cỏ biển. Cá nhỏ sử dụng các khe nứt và bóng râm để ẩn náu, trong khi những loài ăn cỏ có thể di chuyển trên các tảng đá phủ đầy tảo. Tránh chạm vào đáy biển hoặc đứng lên môi trường sống nhiều đá. Ngay cả một điểm tựa trông có vẻ an toàn cũng có thể làm xáo trộn sinh vật đang sống hoặc phá hỏng những cấu trúc phát triển mong manh.

Người chèo kayak có lợi thế là di chuyển êm hơn, nhưng tuyệt đối không nên chèo thẳng về phía động vật hoang dã. Nếu một con vật đổi hướng, liên tục lặn xuống hoặc có vẻ đang di chuyển ra xa, hãy tạo thêm khoảng cách. Trước khi tập trung vào một lần bắt gặp, hãy luôn để ý thuyền bè, dòng chảy và gió. Việc quan sát động vật hoang dã không bao giờ đáng để đánh đổi sự an toàn cơ bản trên mặt nước.

Sử dụng các dấu hiệu của động vật hoang dã, không chỉ dựa vào may mắn

Những người quan sát hữu ích nhất biết kết nối nhiều tín hiệu cùng lúc. Chim bay vòng thấp có thể cho thấy bên dưới có cá. Nước trong sau một thời gian thời tiết ổn định có thể cải thiện tầm nhìn ở vùng nước nông. Mũi đất đá có thể tạo ra dòng chảy và cơ hội kiếm ăn, trong khi một vịnh được che chắn có thể đem lại điều kiện êm hơn cho người lặn ống thở.

Thời tiết cũng tạo ra những sự đánh đổi. Nắng sáng giúp bạn nhìn xuyên vào mặt nước, nhưng ánh chói giữa trưa có thể khiến việc quét vùng biển khơi khó hơn. Sóng nhẹ có thể dễ chịu trên một con thuyền lớn hơn, nhưng lại khiến những chiếc vây nhỏ và phần lưng cá heo chuột khó phát hiện hơn nhiều. Sau những trận mưa lớn, dòng nước chảy tràn có thể làm giảm tầm nhìn gần bờ. Một hướng dẫn viên giỏi sẽ đánh giá các yếu tố này trước khi chọn nơi dừng lại và nơi tiếp tục di chuyển.

Hãy mang theo ống nhòm nếu bạn tham gia chuyến thuyền tập trung vào tham quan, nhưng chỉ sử dụng khi cần. Ống nhòm hữu ích để kiểm tra những đàn chim tập trung ở xa hoặc một đường vây đáng ngờ, chứ không phải để theo dõi động vật ở khoảng cách gần. Máy ảnh điện thoại có chức năng thu phóng có thể ghi lại khoảnh khắc, nhưng không bao giờ nên khiến bạn áp sát động vật để có bức ảnh đẹp hơn.

Để động vật hoang dã được sống tự nhiên

Quy tắc rất đơn giản: quan sát, không đuổi theo. Không bao giờ cho động vật biển ăn, ném thức ăn xuống nước, gõ vào thuyền, bơi theo cá heo hoặc cố chạm vào bất cứ thứ gì bạn tìm thấy. Những hành vi này có thể làm thay đổi thói quen kiếm ăn, gây căng thẳng và tạo ra tình huống không an toàn cho cả người lẫn động vật.

Nếu động vật hoang dã xuất hiện gần thuyền, hãy bình tĩnh. Để thuyền trưởng xử lý việc điều khiển thuyền và làm theo hướng dẫn của thủy thủ đoàn. Giữ giọng nói nhỏ, tránh cử động đột ngột gần lan can và tận hưởng khoảnh khắc mà không cố kiểm soát nó. Với các gia đình, đây là một bài học mạnh mẽ: cuộc gặp gỡ tôn trọng động vật hoang dã thường yên tĩnh hơn ta tưởng.

Cách tiếp cận này cũng tạo ra những ký ức đẹp hơn. Một con cá heo chuột ở xa nổi lên tự nhiên, một đàn cá di chuyển qua vùng nước nông trong vắt hoặc những chú chim biển bổ nhào trên luồng nước giữa các đảo sẽ trở nên đặc biệt hơn khi bạn biết mình không làm gián đoạn chúng.

Khiến ngày khám phá bờ biển tiếp theo đáng giá hơn

Một chuyến đi biển có hướng dẫn có thể giúp rút ngắn quá trình làm quen, đặc biệt với những du khách chưa biết về thủy triều, luồng thuyền hoặc quy luật theo mùa ở Hồng Kông. Các trải nghiệm ven biển của Splitdyboat kết hợp khả năng tiếp cận nhanh các đảo xa và cảnh quan công viên địa chất với kiến thức địa phương về tuyến đường, để bạn có nhiều thứ hơn để ngắm ngoài bến cảng nổi tiếng của thành phố.

Hãy mang theo đồ chống nắng, nước uống, kính râm phân cực và một chiếc máy ảnh mà bạn có thể nhanh chóng hạ xuống. Sau đó, cho phép bản thân quan sát mà không cần hoàn thành một danh sách kiểm tra. Biển cả không biểu diễn theo yêu cầu, nhưng gợn sóng tiếp theo, cú bổ nhào của một chú chim hoặc bóng đen dưới mặt nước có thể sẽ là khoảnh khắc bạn nhớ nhất.